Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Zapomniałeś hasła?
Szkolenie nauczycieli

Masz pytania?

Zadzwoń, lub napisz.

Telefon: 61 66 55 800

Infolinia: 801 88 44 22

Skuteczne szkolenia dla oświaty

Szukasz informacji?

Jak opracować plan nadzoru pedagogicznego po zmianach w rozporządzeniu

Instytut Raabe
na Google+

Początek roku szkolnego 2013/2014 wiąże się z nowymi zadaniami dla dyrektora – rozporządzenie MEN z 10 maja br. zmieniające rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego zmodyfikowało nie tylko wymagania, lecz także spojrzenie na wewnętrzny nadzór.

Zmiany w rozporządzeniu nie są rewolucyjne, nie burzą obowiązującego od 2009 r. modelu nadzoru wewnętrznego, podkreślają jedynie autonomię szkół. Dotyczą głównie zakresu ewaluacji wewnętrznej i układu planu ewaluacji. Pozostają więc znane od czterech lat formy nadzoru wewnętrznego: ewaluacja, kontrola i wspomaganie.

Obserwacja we wszystkich formach nadzoru
Ranga obserwacji przy wszystkich formach nadzoru pozostaje znacząca. Realizując zadania związane z ewaluacją, kontrolą i wspomaganiem, „dyrektor szkoły w szczególności obserwuje prowadzone przez nauczycieli zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze oraz inne zajęcia i czynności wynikające z działalności statutowej” – czytamy w § 20. Oznacza to, że we wszystkich formach nadzoru dyrektor powinien wykorzystywać obserwację: i przy kontroli, i przy ewaluacji, i przy wspomaganiu.

Nie zmieniły się terminy. Dyrektor opracowuje plan nadzoru pedagogicznego, który prezentuje na zebraniu rady pedagogicznej do 15 września, a do 31 sierpnia przedstawia wyniki i wnioski ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego.

Uwzględnienie w planie nadzoru wniosków z poprzedniego roku
Dodano natomiast w § 18 ust. 1 dotyczący konieczności uwzględniania w planie wniosków z nadzoru realizowanego w poprzednim roku szkolnym. Nie jest to nic zaskakującego, raczej podkreśla ciągłość nadzoru sprawowanego przez dyrektora. Zwraca jednak uwagę na to, że wnioski dotyczą rzeczywistości danego przedszkola, nie są wnioskami (priorytetami) kuratora oświaty ani ministerstwa. Plan nadzoru jest autonomiczny i uzależniony od sytuacji konkretnego przedszkola – podkreśla to dodatkowo § 3 ust. 4: „Planowe i doraźne działania, o których mowa w ust. 1 [ewaluacja wewnętrzna, kontrola i wspomaganie], prowadzone przez dyrektorów szkół i placówek, wynikają z potrzeb szkoły lub placówki”.

Ewaluacja obejmuje zagadnienia ważne dla przedszkola
W tym samym kierunku poszły zmiany w określeniu zakresu ewaluacji wewnętrznej. Powinna być prowadzona w odniesieniu do zagadnień istotnych w działalności przedszkola. W starej wersji rozporządzenia były dwie możliwości – ewaluacja mogła być prowadzona w odniesieniu do wszystkich lub wybranych wymagań państwa lub do innych zagadnień uznanych w przedszkolu za istotne. W wielu przedszkolach dotyczyła wyłącznie wymagań państwa i stawała się powtórzeniem ewaluacji zewnętrznej (często nawet z wykorzystaniem tych samych, jawnych przecież, narzędzi).

Zmiana ta wyraźnie pokazuje istotę wymagań państwa: są one dziś przede wszystkim przedmiotem ewaluacji zewnętrznej, nie powinny stanowić zakresu ewaluacji wewnętrznej (chyba że jest to świadoma decyzja dyrektora, lub tak wynika z wniosków z nadzoru). Dlatego też znika zapis dotyczący uwzględniania wyników ewaluacji wewnętrznej w ewaluacji zewnętrznej – to także kierowało placówki w stronę ewaluowania wymagań państwa.

Żeby ewaluacja stała się użyteczna, powinna dotyczyć ważnych dla całej społeczności zagadnień i nie muszą to być wprost zapisane wymagania państwa.

Uproszczenie struktury planu nadzoru
Dużym uproszczeniem dla dyrektora jest zmiana w strukturze planu nadzoru. W dalszym ciągu ma on trzy części, każda związana z inną formą nadzoru (zob. tabela).

Zmiany w strukturze planu nadzoru

Część

Zmiana

1

 ewaluacja

 –w planie należy wskazać przedmiot ewaluacji wewnętrznej oraz    termin jej przeprowadzenia)

było: cele, przedmiot ewaluacji wewnętrznej oraz jej harmonogram

2

 kontrola

 – w planie należy wskazać tematykę i terminy przeprowadzania kontroli przestrzegania przez nauczycieli przepisów prawa

nie ma zmian

3

 wspomaganie

– w planie należy wskazać zakres wspomagania nauczycieli

było: tematykę szkoleń i narad dla nauczycieli


Na szczególną uwagę zasługuje określenie przedmiotu i terminu ewaluacji, zamiast celu i całego harmonogramu – jest to ważna zmiana. Zwalnia dyrektora z zadań, które w rzeczywistości należą do tych, którzy projektują ewaluację. Cel, kryteria, pytania kluczowe to elementy projektu. Mogą – i tak proponuję – pojawić się w dokumentacji, ale w planie nadzoru są zbędne.

Ewaluacja wewnętrzna w rozporządzeniu pojawia się jeszcze raz – w wymaganiach państwa, konkretnie w wymaganiu 12: „Zarządzanie przedszkolem służy jego rozwojowi”. Znaczące wydaje się już to, że z trzech form nadzoru to właśnie ewaluacja została wyróżniona i opisana w wymaganiach państwa. Dowodzi to jej olbrzymiej rangi w praktyce szkoły.

Zaangażowanie nauczycieli w ewaluację wewnętrzną
Na poziomie podstawowym D czytamy: „Ewaluacja wewnętrzna jest przeprowadzana wspólnie z nauczycielami”. A więc nawet na poziomie podstawowym realizacji wymagania ustawodawca zwrócił uwagę na rolę pracy zespołowej i powszechności w działaniach ewaluacyjnych. Jeżeli tak, to już w planie nadzoru powinno się pojawić założenie udziału nauczycieli w działaniach ewaluacyjnych i wykorzystywania ich wniosków. Najlepiej, jeżeli zaangażujemy ich już na etapie planowania. Ważne, by ewaluacja stała się naturalnym elementem pracy nauczycieli, a nie dodatkowym obowiązkiem. Warto więc zadbać, by proces planowania był demokratyczny.

Trzy poziomy ewaluacji wewnętrznej
Ewaluacja może odbywać się na trzech poziomach. Pierwszy to ewaluacja zajęć dydaktycznych (ja i moja lekcja, ja i moi uczniowie, moje działania i efekty działań na zajęciach lekcyjnych). Drugi łączy się z pracą zespołów w przedszkolu (działania i efekty działań w zespołach, których jestem członkiem). Trzeci, najogólniejszy poziom to ewaluacja działań przedszkola.

Od czego przedszkola zaczęły ewaluację – właśnie od trzeciego poziomu. Najczęstszym przedmiotem ewaluacji w planach dyrektorów jest ewaluacja wymagań państwa. Czy zatem nauczyciele uznali taką ewaluację za użyteczną – nie. „To jeszcze jeden wymysł, który nikomu nie służy”, „Zbędna papirologia”, „Dodatkowa praca, która odciąga nas od najważniejszych rzeczy, od dzieci…” – oto ich opinie.

Dzisiaj należałoby ten proces odwrócić i pokazać np. zasadność ewaluacji własnych zajęć. Dyrektor musi zainicjować dyskusję nad przedmiotem ewaluacji, by wspólne z nauczycielami uzgodnić jej przedmiot. Tylko wówczas będzie mógł liczyć na zaangażowanie i odpowiedzialność nauczycieli za ten proces.

Trzeba pamiętać o tym, żeby nic nie narzucać, żeby był to proces w pełni świadomy i demokratyczny. Można to zorganizować w różny sposób: przyjąć propozycje ważnych dla przedszkola zagadnień/problemów zgłaszane przez nauczycieli, zapisać je na tablicy i wspólnie wybrać priorytety, można zorganizować warsztat diagnostyczny i ustalić obszary do badania w grupach – najważniejsze, by jedynie facylitować proces i słuchać nauczycieli, słuchać i słuchać…

Udział nauczycieli w procesie podejmowania decyzji będzie gwarancją użyteczności przedmiotu ewaluacji. Dyrektor, który ma świadomość trzech różnych poziomów ewaluacji, może poprowadzić proces planowania w kierunku ewaluacji przydatnych dla nauczycieli kwestii na wszystkich poziomach pracy przedszkola, np. „skuteczność metod lub form pracy”. Zapis tego w planie nadzoru pedagogicznego będzie gwarancją, że nareszcie będziemy zajmować się podczas ewaluacji tym, co jest ważne dla całego przedszkola.

Podstawa prawna:
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 10 maja 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. z 2013 r. poz. 560).


Więcej w nowym numerze Monitora Prawnego Dyrektora Przedszkola:
- na temat roli dyrektora podczas ewaluacji,
- które kierunki polityki oświatowej uwzględnić przy planowaniu kontroli i wspomagania,
- przykładowy plan nadzoru pedagogicznego na rok 2013/2014.


Instytut Raabe zaprasza na warsztaty Zmiany w rozporządzeniu o nadzorze pedagogicznym w przedszkolu i ich praktyczna realizacja, podczas których:

  • omówimy zmiany w rozporządzeniu,
  • wskażemy rolę dyrektora przedszkola w planowaniu, przeprowadzaniu i wykorzystywaniu ewaluacji wewnętrznej,
  • będziemy doskonalić umiejętności projektowania ewaluacji wewnętrznej w zakresie zagadnień uznanych w przedszkolu za istotne w jego działalności.

Zapraszamy!

Autor:

(…)

Polecamy

Komentarze

Szkolenie zamknięte - szkolenia dla nauczycieli

Newsletter

Subskrybuj kanały RSS

Kalendarz szkoleń

Sprawdź nasze czasopisma
Nasze strony:
Księgarnia Wydawnictwa Raabe Edupress - Czasopisma dla nauczycieli Eksperci w Oświacie - Wiedza, Inspiracje, Rozwój zawodowy Twoje Lekcje Wydawnictwa Pastoralne Freebooki - darmowe publikacje
Nasze portale:
Dyrektorium - Platforma Zarządzania Szkołą PortalPrzedszkolny.pl - Z myślą o dyrektorze przedszkola Pastoralis - od księży dla księży SpecPiel.pl - testy specializacyjne dla pielęgniarek

www.instytutraabe.pl - Skuteczne szkolenia dla oświaty

Skuteczne szkolenia dla nauczycieli szkół ponadgimnazjalnych, gimnazjów, szkół podstawowych, przedszkoli.
W ofercie również szkolenia i kursy dla kadry zarządzającej oraz administratorów palcówek oświatyowych.

Copyright © Instytut Raabe 2011