Diagnoza uczniów pod kątem specjalnych potrzeb edukacyjnych– zadania szkoły i poradni

Instytut Raabe

na Google+

Wprowadzenie nowych uregulowań prawnych i organizacyjnych w obszarze szeroko rozumianej pomocy psychologiczno - pedagogicznej, począwszy od trwającego od 1 września 2009 r. procesu wdrażania nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego, ma na celu wyrównywanie szans edukacyjnych wszystkich uczniów, w tym uczniów ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi.

W naszym prawie oświatowym pod pojęciem ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi rozumie się zarówno uczniów z niepełnosprawnościami (posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego), jak i uczniów niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem (również posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego); uczniów z trudnościami w nauce wynikającymi z innych przyczyn np. ze specyfiki ich funkcjonowania percepcyjno - poznawczego, ograniczeń zdrowotnych czy środowiskowych. Do grupy uczniów wymagających zindywidualizowanego procesu nauczania , choć nie specjalnego wsparcia z uwagi na swoje potrzeby, zalicza się również uczniów zdolnych.

Uwzględniono też potrzeby dzieci i młodzieży z trudnościami w uczeniu się wynikającymi z przejściowej, trudnej sytuacji osobistej lub rodzinnej w jakiej się (czasowo) znaleźli.

Dla mnie, jako psychologa, zaletą nie do przecenienia wprowadzanych zmian legislacyjnych, jest wymóg indywidualnego rozpoznawania przez nauczycieli sytuacji edukacyjnej każdego ucznia, zamiast, niestety często praktykowanego do tej pory, patrzenia na uczniów w klasie jak na zespół.

Nauczyciele, psycholodzy, pedagodzy, wychowawcy w placówkach zgodni są co do tego, że odsetek uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi jest coraz większy.

Trudno jest jednak precyzyjnie określić skalę tego zjawiska. Składa się na to wiele przyczyn:

• relatywność pojęcia „specjalne potrzeby edukacyjne”
• brak uniwersalnych narzędzi pomiaru
• stosowanie różnych kategorii wieku życia w ocenianiu sytuacji dzieci z zaburzeniami
  i odchyleniami rozwojowymi, często nie pokrywających się z etapami rozwojowymi
  i etapami edukacyjnymi

Stosunkowo najmniej przygotowane na przyjęcie i nauczanie dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (zwłaszcza z niepełnosprawnościami) są szkoły ogólnodostępne. Wprowadzane rozwiązania organizacyjno – prawne mają sprzyjać efektywnemu włączaniu tych grup dzieci w środowisko jak najbliższe ich miejscu zamieszkania.

Szczególnie ważną rolę w realizacji tego zadania mają do spełnienia nauczyciele.
Od ich kompetencji w zakresie rozpoznawania specjalnych potrzeb edukacyjnych, umiejętności indywidualizowania pracy z uczniem na lekcjach i zajęciach dodatkowych oraz przygotowania
do prowadzenia różnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej zależeć będą zarówno efekty nauczania jak i dobre funkcjonowanie dziecka w środowisku klasowym i szkolnym. Nauczyciele będą mogli korzystać w tym zakresie – w stopniu większym niż dotychczas
 – z konsultacji wsparcia  specjalistów zatrudnionych w poradniach psychologiczno-pedagogicznych.

Instytut Raabe zaprasza na kurs: Koordynator zespołu pomocy psychologiczno-pedagogicznej w placówce oświatowej, prowadzony m.in. przez autorkę artykułu.

Autor: Hanna Gryniewicz

Psycholog z -letnim stażem w resorcie edukacji. Przez wiele lat pracowała w poradni psychologiczno – pedagogicznej oraz w szkole społecznej, a następnie jako wizytator d s pomocy psychologiczno - pedagogicznej w Kuratorium Oświaty w Warszawie. (…)

Komentarze